Toegankelijke filmpjes en geluidsfragmenten

Met filmpjes en geluidsfragmenten kan informatie op een snelle en eenvoudige manier worden overbracht. Maar deze media zijn niet door iedereen goed te gebruiken, bijvoorbeeld als iemand niet (goed) kan horen of zien door een functiebeperking. Zorg daarom altijd voor een toegankelijk alternatief.

Ook voor mensen zonder functiebeperking is zo’n alternatief vaak gewenst. Zo kan een filmpje met ondertiteling ook goed worden gevolgd in de stiltecoupé van de trein.

In de richtlijnen voor toegankelijkheid van webcontent (de WCAG) wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende vormen van media:

  • Geluidsfragmenten
  • Animaties (of andere bewegende beelden zonder geluid)
  • Filmpjes

Elementen van toegankelijke media

De elementen van toegankelijke geluidsfragmenten, animaties en filmpjes bestaan onder andere uit:

  • Tekstalternatief
  • Ondertitels
  • Audiodescriptie
  • Transcript
  • Gebarenvertolking

Tekstalternatief

Media valt onder de noemer ‘niet-tekstuele content’ en moet daarom, net zoals afbeeldingen, ook een tekstalternatief krijgen. Met een kort tekstalternatief kunnen mensen bepalen waar het stukje media over gaat en wat ze er mee willen doen. Ook als ze gebruik maken van een schermlezer of andere vorm van hulptechnologie.

Een kort tekstalternatief kan bijvoorbeeld worden toegevoegd met een goede koptekst boven het bestand of een korte beschrijving in de omringende tekst.

Audiodescriptie

Een audiodescriptie is een gesproken tekst, of een voice-over, die de belangrijke zichtbare informatie in een filmpje beschrijft als deze niet uit alleen het geluid te begrijpen is. Dat kan bijvoorbeeld gaan over tekst die in het filmpje te zien is, maar ook over veranderingen in omgeving of personage of over handelingen die worden uitgevoerd.

Een audiodescriptie maakt filmpjes toegankelijker voor mensen met een visuele beperking.

Een audiodescriptie kan worden toegevoegd in het geluid van het filmpje of eventueel als tweede geluidsspoor. Een tweede geluidsspoor wordt helaas nog niet goed ondersteund op de grote videoplatformen.

Ondertitels

Ondertitels zijn een tekstuele versie van de gesproken tekst in een filmpje dat gelijktijdig met het beeld wordt getoond. In ondertitels voor doven en slechthorenden worden óók alle belangrijke geluiden beschreven. Dat kunnen bijvoorbeeld geluidseffecten zijn, maar ook achtergrondgeluiden als ze belangrijk zijn om het filmpje goed te begrijpen.

Ondertitels maken filmpjes toegankelijker voor mensen met een auditieve beperking.

Ondertitels kunnen worden toegevoegd aan het beeld van een filmpje (open captions) of worden toegevoegd met een apart ondertitelbestand (closed captions).

Transcript

Een transcript is een uitgeschreven versie van de gesproken tekst en de belangrijke geluiden in een filmpje of geluidsfragment. Het beschrijft wat er te zien en te horen is, wat er gezegd wordt en ook door wie.

Een transcript maakt geluidsfragmenten en animaties toegankelijker voor mensen met een visuele of auditieve beperking.

Dit kan bijvoorbeeld met een uitgebreide beschrijving in de buurt van het mediabestand.

Gebarenvertolking

Gebarenvertolking is een vertaling van gesproken tekst naar gebarentaal. Deze taal wordt uitgedrukt met bewegingen van de handen en armen en met gezichtsuitdrukkingen.

Door gebarenvertolking toe te voegen aan een filmpje worden filmpjes ook toegankelijk voor mensen met een auditieve beperking.

WCAG

Niet alle onderdelen zijn verplicht volgens de WCAG niveau AA. Niveau AA is de geldende verplichting vanuit de Nederlandse wetgeving. De onderdelen die wel verplicht zijn:

  1. Geef mediabestanden een kort tekstalternatief.
  2. Geef geluidsfragmenten een transcript.
  3. Geef animaties (of andere bewegende beelden zonder geluid) een transcript of audiodescriptie.
  4. Geef filmpjes ondertitels voor doven en slechthorenden.
  5. Geef filmpjes een audiodescriptie als niet alle zichtbare details uit het geluid te begrijpen zijn.
  6. Geef filmpjes een transcript als het interactieve elementen heeft.

Uitzonderingen

Voor live uitgezonden filmpjes bestaat een uitzondering in de Nederlandse wetgeving. Als het filmpje ná de uitzending online blijft staan of ergens opnieuw wordt gepubliceerd dan moet deze wél toegankelijk worden gemaakt.

Ook media dat is gepubliceerd vóór 23 september 2020 valt onder de uitzonderingen. Ook hiervoor geldt; als het ergens opnieuw wordt gepubliceerd dan moet deze wél toegankelijk worden gemaakt.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *