Succescriterium 2.5.1 Aanwijzergebaren
Alle functionaliteit waarmee bij de bediening gebruik wordt gemaakt van meerpunts- of padgebaseerde gebaren, kan worden bediend met een enkele aanwijzer zonder een padgebaseerd gebaar, tenzij een meerpunts- of padgebaseerd gebaar essentieel is.
NootDeze eis is van toepassing op webcontent die acties met de aanwijzer interpreteert (NB: dit geldt niet voor acties die vereist zijn om de user agent of hulptechnologie te bedienen).
Aanwijzergebaren begrijpen (Engelstalig)
Werkt een functie op je website met een gebaar van meerdere vingers? Of met een beweging in een bepaalde richting of langs een bepaalde route? Zorg dan dat dezelfde functie ook werkt met één aanwijzer, zonder zo’n beweging. Bijvoorbeeld met:
- tappen of klikken
- twee keer tappen of dubbelklikken
- lang indrukken
Het gaat om twee soorten gebaren:
- Meerpuntsgebaren: gebaren met twee of meer vingers tegelijk. Bijvoorbeeld zoomen met twee vingers (pinch-to-zoom), draaien met twee vingers (two-finger rotation) of vegen met drie vingers.
- Padgebaseerde gebaren: gebaren waarbij de richting of de route van de beweging uitmaakt. Bijvoorbeeld vegen (swipe) door een carrousel of een patroon tekenen om in te loggen.
Niet iedereen kan deze gebaren maken. Sommige mensen bedienen een touchscreen met één vinger, een stylus of een hoofdaanwijzer. Anderen gebruiken oogbesturing of een muis die ze met spraak bedienen. En sommige mensen kunnen door een motorische beperking geen precieze bewegingen maken.
Een alternatief met het toetsenbord is niet genoeg. Wie alleen een aanwijzer gebruikt, moet de functie ook met die aanwijzer kunnen bedienen.
Er zijn twee uitzonderingen:
- Het gebaar is echt nodig voor de functie, zoals bij het zetten van een handtekening.
- Het gebaar hoort bij het besturingssysteem, de browser of hulptechnologie. Bijvoorbeeld inzoomen op de hele pagina, of terugvegen naar de vorige pagina.
Slepen in een vrije richting valt onder 2.5.7 Sleepbewegingen. Daarbij tellen alleen het begin- en eindpunt. Moet de beweging in een bepaalde richting beginnen of blijven, zoals bij sommige schuifregelaars? Dan is het een padgebaseerd gebaar
Hoe pas je dit toe?
- Werkt een functie met een gebaar van twee of meer vingers? Of met een gebaar waarbij de richting uitmaakt, zoals vegen? Zorg dan dat de functie ook werkt met één klik of tap.
- Gebruik daarvoor bijvoorbeeld knoppen om in en uit te zoomen, of knoppen voor vorige en volgende.
- Een sneltoets of de pijltoetsen alleen zijn niet genoeg. Het alternatief moet werken met een aanwijzer.
Voor wie is dit belangrijk?
- Mensen die alleen het toetsenbord gebruiken.
- Mensen die een fysieke of motorische beperking hebben.
- Mensen die een cognitieve, taal- of leerbeperking hebben.
Wie is verantwoordelijk?
Hoe toets je dit?
Benodigdheden
- Computer met touchpad of touchscreen
- Smartphone of tablet
Uitzonderingen
Uitzonderingen zijn:
- functionaliteit waarvoor een meerpunts- of padgebaseerd gebaar essentieel is
Geldt alleen voor:
- gebaren die de webcontent zelf verwerkt (dus niet gebaren van het besturingssysteem, de browser of hulptechnologie)
Testprocedure
Test 1: Aanwijzergebaren
Touchscreen
- Open de te testen webpagina op een smartphone of tablet
- Verken de pagina met touchscreen
- Probeer op kaarten, afbeeldingen, carrousels, schuifregelaars en lijsten gebaren uit met één en met meerdere vingers
- Bepaal welke functionaliteit werkt met een meerpuntsgebaar:
- Inzoomen door te knijpen (pinch-to-zoom) in een kaart of afbeeldingsviewer
- Draaien met twee vingers
- Vegen of tappen met twee of drie vingers
- Bepaal welke functionaliteit werkt met een padgebaseerd gebaar:
- Vegen (swipe) door een carrousel of tussen tabbladen
- Vegen over een item in een lijst om het te verwijderen of te verplaatsen
- Een schuifregelaar die alleen reageert als de beweging horizontaal begint
- Een patroon tekenen
- Controleer voor alle gevonden functionaliteit:
- Of dezelfde functionaliteit te bedienen is met een enkele aanwijzer zonder padgebaseerd gebaar (bijvoorbeeld met tappen, twee keer tappen of lang indrukken)
Muis
- Open de te testen webpagina op een computer
- Verken de pagina met muis
- Probeer op dezelfde onderdelen sleepbewegingen uit
- Bepaal welke functionaliteit werkt met een padgebaseerd gebaar:
- Een schuifregelaar die alleen reageert op een beweging in een rechte lijn
- Een carrousel die alleen reageert op een beweging in een bepaalde richting
- Een patroon tekenen
- Controleer voor alle gevonden functionaliteit:
- Of dezelfde functionaliteit te bedienen is met een enkele aanwijzer zonder padgebaseerd gebaar (bijvoorbeeld met klikken, dubbelklikken of klikken en vasthouden)
Belangrijk om te weten
- Gebaren van de browser of het besturingssysteem vallen niet onder dit succescriterium. Denk aan inzoomen op de hele pagina of terugvegen naar de vorige pagina.
- Een schuifregelaar of carrousel vraagt soms alleen op een touchscreen om een padgebaseerd gebaar. De browser vat een verticale beweging daar op als scrollen.
- Slepen in een vrije richting is geen padgebaseerd gebaar, want alleen het begin- en eindpunt tellen (zie ook 2.5.7 Sleepbewegingen). Moet de beweging in een bepaalde richting beginnen of blijven, dan is het wel een padgebaseerd gebaar.
- Een alternatief met vrij slepen is genoeg voor 2.5.1. Of dat slepen zelf een alternatief nodig heeft, valt onder 2.5.7 Sleepbewegingen.
- Een alternatief dat alleen met het toetsenbord werkt, telt niet mee.
Voorbeelden van alternatieven
- Bij zoomen of draaien met twee vingers: knoppen om in en uit te zoomen of te draaien
- Bij vegen door een carrousel: knoppen voor vorige en volgende
- Bij een schuifregelaar: tappen op de balk, of knoppen om de waarde te verhogen of te verlagen
- Bij een taakbord waar items met vegen naar een andere kolom gaan: het item selecteren en daarna een pijlknop activeren
Beoordeling
- Alle functionaliteit die werkt met een meerpuntsgebaar moet te bedienen zijn met een enkele aanwijzer zonder padgebaseerd gebaar
- Alle functionaliteit die werkt met een padgebaseerd gebaar moet te bedienen zijn met een enkele aanwijzer zonder padgebaseerd gebaar