Heb je een webwinkel, een streamingdienst of een bankapp? Dan geldt de Europese toegankelijkheidswet waarschijnlijk voor jou. Maar veel bedrijven weten niet dat deze wet er al is, en wat ze er precies mee moeten.
De Europese toegankelijkheidswet (officieel: richtlijn (EU) 2019/882, of de European Accessibility Act) verplicht een grote groep commerciële partijen om hun digitale diensten en producten toegankelijk te maken. Op deze pagina leg ik uit wat de wet inhoudt, voor wie het geldt en welke uitzonderingen er zijn.
Voor wie geldt de Europese toegankelijkheidswet?
De Europese toegankelijkheidswet is van toepassing op volgende producten en diensten:
Producten
| Categorie | Voorbeelden |
|---|---|
| Computers en besturingssystemen | Computers, laptops, smartphones, tablets en hun besturingssystemen |
| Zelfbedieningsterminals: betaalterminals | Pinautomaten in winkels en horeca |
| Zelfbedieningsterminals: overige | Geldautomaten, ticketautomaten, incheckautomaten, interactieve informatiezuilen |
| Eindapparatuur voor telecomdiensten | Eindapparatuur voor telecomdiensten, zoals smartphones, routers en modems |
| Eindapparatuur voor audiovisuele mediadiensten | Smart-tv’s, streaming-apparaten |
| E-readers | Apparaten voor het lezen van e-boeken |
Diensten
| Categorie | Voorbeelden |
|---|---|
| Elektronische communicatiediensten | Bellen, sms’en, internetten |
| Toegang tot audiovisuele mediadiensten | Streamingplatforms, elektronische programmagidsen |
| Personenvervoer: vliegtuig, trein, bus, schip | Websites, apps, e-tickets, realtime-reisinformatie en zelfbedieningsterminals van vervoerders |
| Bankdiensten | Betaalrekeningen, leningen, beleggingsdiensten, betaaldiensten, elektronisch geld |
| E-boeken | E-boeken en de bijbehorende software |
| E-handelsdiensten | Elke dienst die online aan consumenten wordt verkocht via een website of app. Denk aan: webwinkels, boekingsplatforms, online abonnementen (zoals betaalde nieuwsdiensten), professionele diensten die je online kunt afnemen (zoals een advocaat, arts of makelaar). |
| Noodcommunicatie (112) | Beantwoorden van het Europese noodnummer |
Verplichtingen
De verplichtingen voor dienstverleners zijn:
- Het toegankelijk maken van websites, mobiele applicaties en ondersteunende diensten.
- De richtlijn heeft eigen toegankelijkheidsvoorschriften (in bijlage I). Deze voorschriften zijn gebaseerd op de principes waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Je kunt gebruikmaken van geharmoniseerde normen (artikel 15) zoals EN 301 549 om aan te tonen dat je voldoet.
- Het publiceren van een toegankelijkheidsverklaring waarin wordt uitgelegd hoe de dienst werkt en hoe deze voldoet aan de regels voor toegankelijkheid, zowel in tekst als in geluid.
- Het zorgen voor procedures om ook toegankelijk te blijven, ook als er iets verandert.
- Het nemen van maatregelen als het product niet meer aan de wetgeving voldoet.
Uitzonderingen
De Europese toegankelijkheidswet is niet van toepassing op:
- vooraf opgenomen, op tijd gebaseerde media die zijn gepubliceerd vóór 28 juni 2025
- kantoorbestandsformaten die zijn gepubliceerd vóór 28 juni 2025
- onlinekaarten en onlinekarteringsdiensten, als er voor de essentiële informatie op navigatiekaarten maar wel een toegankelijk (en digitaal) alternatief is
- van derden afkomstige content die niet door de betrokken marktdeelnemer wordt gefinancierd of ontwikkeld en waarover deze geen zeggenschap heeft
- dienstverleners met minder dan 10 werknemers én een jaaromzet of een jaarlijks balanstotaal van ten hoogste 2 miljoen euro
- business-to-business dienstverlening
Onevenredige last
Er mag alleen in uitzonderlijke gevallen worden afgeweken van de toegankelijkheidseisen, en dan alleen met een goede onderbouwing. De instantie moet daarbij onder andere kijken naar:
- hoe groot de organisatie is
- hoeveel geld en mensen er beschikbaar zijn
- wat het kost om het probleem op te lossen
- wat het oplevert voor mensen met een beperking
Als beroep wordt gedaan op onevenredige last, dan moet dit worden gemeld bij de toezichthouder. De organisatie moet ook aangeven welke onderdelen niet toegankelijk zijn en welke toegankelijke alternatieven beschikbaar zijn.
Let op: Heb je externe financiering ontvangen voor het verbeteren van toegankelijkheid? Dan kun je geen beroep doen op onevenredige last.
Nederlandse wetgeving
De EU-richtlijn voor de toegankelijkheid van producten en diensten wordt door alle lidstaten van de EU omgezet in nationale wetgeving.
In Nederland wordt deze richtlijn verwerkt in verschillende bestaande wetten. Deze wetten worden aangepast of uitgebreid. Het gaat om:
- het Burgerlijk wetboek
- de Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek
- de Handhaving consumentenbescherming
- de Telecommunicatiewet
- de Warenwet
- de Wet op het financieel toezicht
- de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte
De wetten zijn van toepassing sinds 28 juni 2025.
Handhaving
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten. Is een dienst niet toegankelijk? Dan kunnen consumenten een klacht indienen bij de ACM. Hoe de ACM optreedt, hangt af van de ernst van de problemen. Bedrijven die zich niet aan de regels houden, kunnen een boete krijgen.
De ACM onderzoekt ook zelf actief websites en apps.
Andere toezichthouders controleren specifieke sectoren:
- De Autoriteit Financiële Markten (AFM) kijkt naar bankdiensten voor consumenten.
- Het Commissariaat voor de Media (CvdM) kijkt naar e-boeken en streamingdiensten.
- De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) kijkt naar personenvervoer per vliegtuig, bus, trein en over water.
- De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) kijkt naar de verpakking, de handleiding, het ontwerp en de functionaliteit van producten.
- De Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) kijkt naar noodcommunicatie.
Als een product of dienst niet toegankelijk is, dan kun je dat melden bij een toezichthouder.
Meldplicht
Als diensten niet toegankelijk zijn, hebben Nederlandse bedrijven een meldplicht bij de ACM. Problemen moeten direct wordt hersteld. Lukt dit niet? Dan is het verplicht om dit te melden bij het ACM. De termijn hiervoor hangt af van de ernst van het probleem:
- Kritieke en serieuze problemen: binnen 1 week
- Matige en kleine problemen: binnen 1 maand
In de melding geef je aan welke onderdelen niet toegankelijk zijn. Je maakt ook een plan om dit te herstellen.
Overgangsregeling
Bestond je dienst al vóór 28 juni 2025? Dan mag je tot uiterlijk 28 juni 2030 gebruikmaken van bestaande systemen die je vóór die datum al rechtmatig gebruikte. Dit geldt niet voor nieuwe of significant gewijzigde diensten.